AI Act od 2 grudnia: zakaz deepfake’ów bez zgody i koniec czasu na oznaczanie treści z AI. Kogo to dotyczy

Zostały niespełna cztery tygodnie. 2 grudnia 2026 r. zaczyna obowiązywać kolejny etap unijnego AI Act: zakaz narzędzi AI do tworzenia seksualnych deepfake’ów bez zgody i materiałów z wykorzystywaniem dzieci, a do tego koniec okresu przejściowego na oznaczanie treści generowanych przez AI w narzędziach, które były na rynku jeszcze przed 2 sierpnia. Wyjaśniamy, kogo to dotyczy i co sprawdzić przed tym terminem.

Skąd ta data

Większość przepisów AI Act działa od 2 sierpnia 2026 r. Wiosną Unia przyjęła jednak tzw. Digital Omnibus on AI, czyli pakiet poprawek, który przesunął część terminów. Obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka (np. AI w rekrutacji czy ocenie zdolności kredytowej) odsunięto na 2 grudnia 2027 r., a dla AI wbudowanej w produkty, jak zabawki czy windy, na 2 sierpnia 2028 r. W zamian dopisano nowy zakaz i skrócono okres przejściowy dla oznaczania treści z AI z sześciu do trzech miesięcy. Oba te elementy wypadają właśnie 2 grudnia, co potwierdza oficjalny harmonogram Komisji Europejskiej w serwisie AI Act Service Desk.

Nowy zakaz: deepfake’i bez zgody

Od 2 grudnia zakazane jest wprowadzanie na rynek i używanie systemów AI, które generują materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci albo realistyczne, seksualne obrazy, nagrania lub głos konkretnej, rozpoznawalnej osoby bez jej zgody. Zakaz obejmuje też udostępnianie takich narzędzi bez rozsądnych zabezpieczeń, a nie tylko aplikacje stworzone wprost w tym celu. To praktyka zakazana, więc grożą za nią najwyższe kary przewidziane w AI Act, do 35 mln euro lub 7% światowego obrotu.

Dla zwykłych użytkowników to przede wszystkim mocniejsza podstawa do zgłaszania aplikacji typu „rozbieranie zdjęć”. W Polsce skargi na systemy AI przyjmuje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), a takie treści są też ścigane z kodeksu karnego.

Oznaczanie treści z AI: kto ma czas tylko do grudnia

Art. 50 ust. 2 AI Act wymaga, by dostawcy systemów generujących syntetyczny tekst, obraz, dźwięk lub wideo oznaczali wyniki w formacie czytelnym maszynowo, tak by dało się wykryć, że powstały z pomocą AI. W praktyce chodzi o znaki wodne, metadane czy podpisy cyfrowe. Nowe narzędzia muszą to robić od sierpnia. Te, które trafiły na rynek przed 2 sierpnia 2026 r., mają czas właśnie do 2 grudnia.

Ważne rozróżnienie: ten obowiązek dotyczy dostawców, czyli firm, które tworzą i udostępniają generator. Jeśli prowadzisz polski startup z własną aplikacją do generowania grafik, lektora czy tekstów, to dotyczy ciebie. Jeśli tylko korzystasz z gotowych narzędzi, takich jak ChatGPT czy Canva, główny ciężar spoczywa na ich twórcach. Za naruszenie obowiązków przejrzystości grozi do 15 mln euro lub 3% obrotu, a dla małych i średnich firm liczy się niższa z tych kwot.

A co z firmami, które tylko używają AI

Dla użytkowników biznesowych grudzień niczego nowego nie wprowadza, ale to dobry moment na przegląd. Od sierpnia obowiązuje już oznaczanie deepfake’ów publikowanych przez firmę (np. realistycznego wideo z wygenerowaną osobą w reklamie) oraz informowanie klientów, że rozmawiają z chatbotem, a nie z człowiekiem.

• Sprawdź, czy narzędzia, z których korzystasz, nie usuwają znaków wodnych i metadanych z wygenerowanych plików.
• Upewnij się, że realistyczne materiały z AI w reklamach i social mediach mają widoczną informację o ich pochodzeniu.
• Jeśli udostępniasz klientom własny generator (np. w aplikacji lub na stronie), zapytaj dostawcę modelu, jak oznacza wyniki, i udokumentuj to.
• Przy wątpliwościach możesz poprosić KRiBSI o opinię indywidualną w konkretnej sprawie.

Co dalej

Kolejne duże terminy to sierpień 2027 r., do kiedy każdy kraj ma uruchomić piaskownicę regulacyjną dla AI, i grudzień 2027 r., gdy zaczną obowiązywać zasady dla systemów wysokiego ryzyka. Według Parlamentu Europejskiego do października 2026 r. opublikowano tylko jedną zharmonizowaną normę dla AI, więc firmy z branż wysokiego ryzyka powinny śledzić prace normalizacyjne z wyprzedzeniem.

Źródło: AI Act Service Desk, Komisja Europejska: harmonogram wdrażania AI Act, Rada UE: oś czasu AI Act, Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego (EPRS)

Artykuł zredagowany przy pomocy AI.